Candiru – Một câu chuyện kinh hãi về loài cá “Đừng tiểu trong nước” bị bóc trần (kỳ 2).

Viết bỡi ROSEMARY DRISDELLE, L.Đ.N dịch.

Sự thật về cá candiru.

Mặc dù loài cá thường bị đổ lỗi là tấn công người nhiều nhất là cá da trơn Vandellia cirrhosa, thuật ngữ candiru (có những tên tiếng Anh khác như là pencil catfish, vampire catfish, hay carnero) thực sự chỉ tới một nhóm cá da trơn sống bám chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng.

Piaractus_brachypomus_Zoologischer_Garten_BerlinLời đồn rằng chúng bị hấp dẫn bỡi nước tiểu, hút máu và sống bên trong vật chủ là dựa vào những lưu truyền trong lịch sử qua nhiều thế kỷ. Đây là những gì chúng tôi biết:

Vandellia spp. thường ăn máu của cá chủ. Cá này tấn công bằng cách chui vào mang và cố định gần mạch máu chín. Jansen Zuanon và Ivan Sazima đã nghiên cứu tập tính ăn của một số loài, gồm cả loài V. cirrhosa, và tường thuật trong một báo cáo khoa học năm 2004 trong Tạo chí cá và sinh học dưới nước. Các nhà khoa học phát hiện rằng những con cá này dường như dùng xương ở nắp mang để định vị chúng trong mang của vật chủ, nhưng thay vì hút máu, chúng làm rách mạch máu của vật chủ và uống máu được bơm ra từ vết thương. Việc uống máu xảy ra trong hai phút rưỡi, và sau đó candiru rời khỏi vật chủ.

+ Chui vào đường tiểu của con người là một sự tàn phá cho con cá hơn là nó gây hại cho người. Đây là môi trường khác biệt lớn với mang cá, và như tiến sĩ Bauer viết trong bài báo của bà, “với môi trường không có ô xy và không có chỗ để bơi trong đường nước tiểu, dường như con cá chỉ sống được trong vòng vài phút.”

Bằng chứng candiru tấn công người.

200 năm sau báo cáo kinh hoàng đầu tiên về cá candiru tấn công, chúng tôi vẫn chưa có bằng chứng chắc chắn nào xứng đáng với tiếng tăm của nó. Có một trường hợp được báo cáo bỡi nhà tiết niệu học Anoar Samad thuộc Bệnh viện Manaus Adventist của Brazil, tuy nhiên trường hợp này không có đầy chủ chứng từ để được xem là bằng chứng.

Orinoco4Về trường hợp này, tiến sĩ Bauer nói: “Tôi nghĩ bất kỳ sự giải thích nào cũng rất yếu ớt … không may tiến sĩ Samad đã không làm được gì để có được chứng cứ cho tuyên bố của ông … Con cá đã biến mất, những bức ảnh cũng có thể là điều gì đó … Đến lúc này, tuyên bố của ông không thể được xác nhận.”

Các nhà khoa học chưa chứng minh được cá candiru định vị như thế nào trong nắp mang cá chủ, và trong đường tiết niệu của con người. Cũng có thể sự chuyển động của chất lỏng ra khỏi lỗ làm thu hút cá.

Zuanon và Sazima đã quan sát và ghi lại thành công cá candiru xâm nhập vào mũi sau của cá chủ (nơi nước cũng được thải ra) và uống máu.

Những tác giả này viết: “vào trong mũi có lẽ vì con cá catfish nỳ đã đói trong 5 ngày. Điều này có lẽ giải thích đôi khi những con cá này đi vào cơ thể con người … khác hơn là mang cá, và có lẽ cũng liên quan đến việc xâm nhập rất bất thường vào đường tiết niệu của con người…”

Sợ bơi: Rủi ro về cá candiru xâm nhập.

Từ các bằng chứng, chúng tôi biết rằng đôi khi cá candiru bơi sai dòng suối, có thể nói thế, nhưng dường như nó tấn công người, nếu có xảy ra, là cực kỳ hiếm có – có thể một lần trong hàng trăm năm.

Hết.

Bản tiếng Việt của Bienvanguoi.wordpress.com


Trong loạt bài này:

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

  • Biển và Người

    Bienvanguoi.wordpress.com 2011-2016 All Rights Reserved

    Thành lập bỡi Hà Vĩnh Minh và một số cộng tác viên

%d bloggers like this: